മഷൂദ് ഷിറിയ, വോയിസ് ഓഫ് മഞ്ചേശ്വരം
ജോർദാനിലെ ഹാഷിമൈറ്റ് രാജവംശത്തിന്റെ നേതാവും, ജറൂസലേമിലെ മുസ്ലിം-ക്രിസ്ത്യൻ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെ സംരക്ഷകനുമായ അബ്ദുള്ള II ഇബ്‌നുൽ ഹുസൈൻ, ആഗോള മുസ്ലിം ലോകത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തിത്വങ്ങളിൽ ഒരാളാണ്. “The Muslim 500” 2025 പതിപ്പിൽ ലോകത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള മുസ്ലിമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, മതസൗഹാർദം, പലസ്തീൻ വിഷയത്തിലെ ശക്തമായ നിലപാടുകൾ, നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ, ഇന്ത്യയുമായുള്ള ഊഷ്മള ബന്ധം എന്നിവയിലൂടെ ആഗോള ശ്രദ്ധ നേടിയിരിക്കുന്നു. ഈ ലേഖനം അബ്ദുള്ള രാജാവിന്റെ ജീവിതം, പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ആഗോള സ്വാധീനം, ഇന്ത്യ-ജോർദാൻ ബന്ധം എന്നിവ വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നു.
1962 ജനുവരി 30-ന് അമ്മാനിലെ പലസ്തീൻ ആശുപത്രിയിൽ, ഹുസൈൻ രാജാവിന്റെയും ബ്രിട്ടീഷ് വംശജയായ ഭാര്യ മുന രാജകുമാരിയുടെയും (മുൻപ് ടോണി ഗാർഡിനർ) മൂത്ത മകനായി അബ്ദുള്ള ജനിച്ചു. ഹാഷിമൈറ്റ് വംശത്തിന്റെ 41-ാം തലമുറയിലെ അംഗമായ അദ്ദേഹം, പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ (സ) മകൾ ഫാത്തിമയുടെയും ഭർത്താവ് അലിയുടെയും നേരിട്ടുള്ള പിന്തുടർച്ചക്കാരനാണ്. ഹാഷിമൈറ്റ് വംശം 700 വർഷത്തിലേറെ മക്ക ഭരിച്ചവരാണ്, 1921 മുതൽ ജോർദാൻ ഭരിക്കുന്നു.
അബ്ദുള്ളയുടെ വിദ്യാഭ്യാസം അമ്മാനിലെ ഇസ്ലാമിക് എഡ്യുക്കേഷണൽ കോളേജിൽ ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് യുകെയിലെ സെന്റ് എഡ്മണ്ട്‌സ് സ്കൂൾ, യുഎസിലെ ഈഗിൾബ്രൂക്ക്, ഡീർഫീൽഡ് അക്കാദമി എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠനം തുടർന്നു. 1980-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ റോയൽ മിലിട്ടറി അക്കാദമി സാൻഡ്‌ഹർസ്റ്റിൽ നിന്ന് സൈനിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടി, 1998-ൽ മേജർ ജനറലായി. 1993-ൽ റാണിയ അൽ-യാസിനെ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് നാല് മക്കളുണ്ട്: ക്രൗൺ പ്രിൻസ് ഹുസൈൻ, രാജകുമാരി ഇമാൻ, രാജകുമാരി സൽമ, രാജകുമാരൻ ഹാഷിം.
1999 ഫെബ്രുവരി 7-ന് പിതാവ് ഹുസൈന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് അബ്ദുള്ള രാജാവായി. ജോർദാൻ താരതമ്യേന ചെറിയ, സാമ്പത്തിക ശേഷി കുറഞ്ഞ രാഷ്ട്രമാണെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ ജോർദാനെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാന ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രമാക്കി. 2003-ലെ ഇറാഖ് യുദ്ധം, 2011-ലെ അറബ് വസന്തം, ISIS-ന്റെ ഉയർച്ച തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക പ്രതിസന്ധികളിൽ ജോർദാൻ നിർണായക നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചു.
പലസ്തീൻ വിഷയം: ജറൂസലേമിലെ അൽ-അഖ്‌സ മോസ്ക്, ഡോം ഓഫ് ദി റോക്ക് എന്നിവയുടെ സംരക്ഷകനായ അബ്ദുള്ള, പലസ്തീൻ-ഇസ്രായേൽ സംഘർഷത്തിൽ നീതിപൂർവമായ പരിഹാരത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2013-ൽ പലസ്തീൻ അതോറിറ്റിയുമായി ഒപ്പുവെച്ച കരാർ, 1994-ലെ ഇസ്രായേൽ-ജോർദാൻ സമാധാന ഉടമ്പടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തി. 2023-ലെ ഗാസ യുദ്ധത്തിൽ, ഇസ്രായേലിന്റെ “നിരന്തരമായ അതിരുകടക്കലുകൾ” വിമർശിച്ച്, ഗാസയിലേക്ക് മാനുഷിക സഹായം എത്തിക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകി. 2024-ൽ യുഎൻ ജനറൽ അസംബ്ലിയിൽ, ഗാസയിലെ “അന്യായമായ” ആക്രമണങ്ങളെ വിമർശിച്ചു.
നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ: യുഎസ്, യൂറോപ്പ്, അറബ് രാഷ്ട്രങ്ങൾ, ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളുമായി ശക്തമായ ബന്ധങ്ങൾ. 2024-ൽ ഫ്രാൻസ്, യുകെ, സ്പെയിൻ, ലെബനൻ, ഇറാഖ്, NATO എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള സന്ദർശനങ്ങൾ ജോർദാന്റെ നയതന്ത്ര സ്വാധീനം വർധിപ്പിച്ചു
ആഭ്യന്തര നേട്ടങ്ങൾ: 2016-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പരിഷ്കാരങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക നവീകരണം, വനിതകളുടെ ശാക്തീകരണം എന്നിവ ജോർദാനെ ആധുനിക രാഷ്ട്രമാക്കി. എന്നാൽ, 2021-ലെ പാണ്ഡോറ പേപ്പേഴ്സ് വിവാദവും, ഇസ്ലാമിക് ആക്ഷൻ ഫ്രണ്ടിന്റെ വിമർശനങ്ങളും വെല്ലുവിളികളായി.
അബ്ദുള്ള രാജാവ് മതസൗഹാർദത്തിന്റെ വക്താവാണ്. 2004-ലെ “അമ്മാൻ മെസേജ്” ഇസ്ലാമിൽ തീവ്രവാദത്തിന് സ്ഥാനമില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2006-ലെ “A Common Word” സംരംഭം മുസ്ലിം-ക്രിസ്ത്യൻ ഐക്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. 2010-ൽ UN-ന്റെ വേൾഡ് ഇന്റർഫെയ്ത് ഹാർമണി വീക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദേശത്തെ തുടർന്നാണ് ആരംഭിച്ചത്. “അഖാബ പ്രോസസ്” വഴി തീവ്രവാദത്തിനെതിരെ ഡീ-റാഡിക്കലൈസേഷൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു, ഇതിൽ ഇന്ത്യ സജീവ പങ്കാളിയാണ്.
അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം: വെസ്റ്റ്ഫാലിയ സമാധാന പുരസ്കാരം, ടെംപിൾട്ടൺ പുരസ്കാരം, സായിദ് ഹ്യൂമൻ ഫ്രറ്റേണിറ്റി അവാർഡ്.
ഗാസ യുദ്ധം: 2023-ൽ ഗാസയിൽ 40,000-ലധികം പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹം മാനുഷിക സഹായം എത്തിക്കുകയും, ഇസ്രായേലിന്റെ ആക്രമണങ്ങൾക്കെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തുകയും ചെയ്തു. 2023 നവംബർ 30-ന് അമ്മാനിൽ ദാതൃസമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചു.
ഇന്ത്യ-ജോർദാൻ ബന്ധം
ഇന്ത്യയും ജോർദാനും 1947-ൽ സഹകരണ-സൗഹൃദ കരാർ ഒപ്പുവെച്ചു, 1950-ൽ ഔദ്യോഗിക ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇരു രാഷ്ട്രങ്ങളും പലസ്തീൻ വിഷയത്തിൽ ഒരേ നിലപാട് പങ്കിടുന്നു, തീവ്രവാദത്തിനെതിരെ ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഉന്നതതല സന്ദർശനങ്ങൾ:
1963-ൽ ഹുസൈൻ രാജാവ്, 2006-ൽ അബ്ദുള്ള II, 2018-ൽ വീണ്ടും അബ്ദുള്ള II എന്നിവർ ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ചു. 2018-ലെ സന്ദർശനത്തിൽ, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി നേരിട്ടത്തി അദ്ദേഹത്തെ വിമാനത്താവളത്തിൽ സ്വീകരിച്ച് പ്രോട്ടോക്കോൾ ലംഘിച്ചു.
2015-ൽ രാഷ്ട്രപതി പ്രണബ് മുഖർജി ജോർദാൻ സന്ദർശിച്ചു, 2018-ൽ മോദി അമ്മാനിൽ ഒരു ട്രാൻസിറ്റ് സന്ദർശനം നടത്തി.
2019-ൽ റിയാദിൽ മോദിയും അബ്ദുള്ളയും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി, വ്യാപാരവും നിക്ഷേപവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്തു.
2016-17-ൽ ഇന്ത്യ-ജോർദാൻ വ്യാപാരം 1.4 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു; ഇന്ത്യ ജോർദാന്റെ നാലാമത്തെ വലിയ വ്യാപാര പങ്കാളിയാണ്.
2018-ൽ 12 ഉടമ്പടികൾ ഒപ്പുവെച്ചു, പ്രതിരോധം, സാംസ്കാരികം, ആരോഗ്യം, ഐടി, ഫോസ്ഫേറ്റ് വിതരണം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന കയറ്റുമതി: വൈദ്യുത യന്ത്രങ്ങൾ, ധാന്യങ്ങൾ, മരുന്നുകൾ; ജോർദാനിൽ നിന്നുള്ള ഇറക്കുമതി: ഫോസ്ഫേറ്റ്, വളങ്ങൾ.
2018-ൽ മോദിയും അബ്ദുള്ളയും ‘ഇസ്ലാമിക ഹെറിറ്റേജ്: പ്രോമോട്ടിംഗ് അണ്ടർസ്റ്റാൻഡിംഗ് ആൻഡ് മോഡറേഷൻ’ സമ്മേളനത്തിൽ യുവാക്കളുടെ റാഡിക്കലൈസേഷനെതിരെ സംസാരിച്ചു
2025-ൽ ഭീകരാക്രമണത്തെ അബ്ദുള്ള അപലപിച്ചു, തീവ്രവാദത്തിന് യാതൊരു ന്യായീകരണവുമില്ലെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു.
പലസ്തീൻ വിഷയത്തിലെ ഐക്യം: ഇന്ത്യയും ജോർദാനും പലസ്തീനുവേണ്ടി ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. 2018-ൽ ഇരുരാഷ്ട്രങ്ങളും ഇത് പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
ജോർദാനിൽ 10,000-ലധികം ഇന്ത്യക്കാർ താമസിക്കുന്നു, പ്രധാനമായും ടെക്സ്റ്റൈൽ, നിർമാണം, ആരോഗ്യം, ഐടി മേഖലകളിൽ. 2018-ൽ അബ്ദുള്ള രാജ്ഘട്ടിൽ മഹാത്മാ ഗാന്ധിക്ക് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചു.
ജോർദാനിൽ 3 ദശലക്ഷം പലസ്തീൻ അഭയാർത്ഥികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു, അബ്ദുള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്ഥിരതയും സമാധാനവും നിലനിർത്തുന്നു. 2025-ൽ, ഗാസ, വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജനങ്ങളെ നിർബന്ധിതമായി കുടിയിറക്കാനുള്ള ഇസ്രായേലിന്റെ ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരെ ജോർദാൻ ശക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു.
അബ്ദുള്ള II ഇബ്‌നുൽ ഹുസൈൻ, ജോർദാന്റെ രാജാവായി മാത്രമല്ല, മുസ്ലിം ലോകത്തിന്റെ ആഗോള വക്താവായും, മതസൗഹാർദത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇന്ത്യയുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം, വ്യാപാരം, പ്രതിരോധം, തീവ്രവാദ വിരുദ്ധത, പലസ്തീൻ വിഷയത്തിലെ ഐക്യം എന്നിവയിലൂടെ ഇരുരാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും പ്രയോജനകരമാണ്. “വോയിസ് ഓഫ് മഞ്ചേശ്വരം” വായനക്കാർക്ക്, അബ്ദുള്ള രാജാവിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ആഗോള സമാധാനത്തിനും ഇന്ത്യ-ജോർദാൻ സൗഹൃദത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ പ്രചോദനമാണ്.